Ý nghĩa Ngày Pháp luật Việt Nam

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2013 quy định ngày 09/11 hàng năm là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam với dấu mốc đây là ngày ban hành bản Hiến pháp đầu tiên của Nhà nước dân chủ đầu tiên của Nhà nước ta, ngày 09 tháng 11 năm 1946, khởi đầu cho tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. 

Trong bản Hiến pháp 1946 đã thấm nhuần, tinh thần, tư tưởng của Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước pháp quyền, là sự khẳng định mạnh mẽ các giá trị dân chủ, dân quyền, thượng tôn pháp luật và còn tồn tại bền vững cho đến ngày hôm nay. Các giá trị đó thể hiện tập trung nhất tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật, và được kế thừa trong các bản Hiến pháp năm 1959, 1980, 1992và 2013.

Tủ sách Pháp luật được trưng bày tại Thư viện Trường Đại học An Giang

Theo quy định tại Điều 8, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật và Nghị định số 28/2013/NĐ-CP ngày 04/4/2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luậtthì hoạt động Ngày Pháp luật được tổ chức để tôn vinh Hiến pháp, pháp luật, đồng thời tăng cường nhận thức cho mỗi người về vai trò của luật pháp trong đời sống, tăng cường sự hiểu biết pháp luật và khả năng thực thi pháp luật trong hoạt động quản lý nhà nước, hoạt động kinh tế - xã hội và sinh hoạt thường ngày của mỗi người dân.

 Năm 2016 là năm tiếp theo tổ chức thực hiện Ngày Pháp luật trong phạm vi toàn quốc. Chủ đề Ngày pháp luật năm nay được xác định là: Nâng cao năng lực xây dựng, thực thi pháp luật; giáo dục ý thức tôn trọng, tuân thủ và nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật; tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất kinh doanh; phát huy dân chủ, bảo vệ quyền con người, quyền công dân”.

Thông qua các hoạt động, Ngày Pháp luật giúp cho mọi tổ chức, cá nhân công dân có ý thức tuân thủ pháp luật, và cũng là dịp để đánh giá lại những kết quả đã đạt được và những hạn chế trong hoạt động xây dựng, thực thi pháp luật. Thông qua ngày này để tổ chức các hoạt động phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho cộng đồng được tập trung và có ý nghĩa hơn. 

Ngày Pháp luật khơi dậy trong mỗi cá nhân công dân ý thức về trách nhiệm, bổn phận và quyền lợi của mình khi tham gia một cách tích cực vào các sinh hoạt của đời sống chính trị và xã hội. Do vậy, Ngày Pháp luật có ý nghĩa giáo dục sâu sắc trong việc đề cao giá trị của pháp luật trong Nhà nước pháp quyền, hướng mọi tổ chức, cá nhân tích cực tham gia với hành vi, thái độ xử sự pháp luật đúng đắn, đề cao quyền cũng như trách nhiệm, nghĩa vụ của cá nhân công dân trong học tập, tìm hiểu pháp luật và tự giác chấp hành pháp luật. Qua đó, góp phần nâng cao ý thức và niềm tin pháp luật, từng bước xây dựng và củng cố các giá trị văn hóa pháp lý trong cuộc sống xã hội. Bên cạnh đó, các tổ chức đoàn thể có thể xây dựng các mô hình, cách thức tuyên truyền pháp luật để kêu gọi nhân dân đồng sức đồng lòng xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Như vậy, Ngày Pháp luật Việt Nam không chỉ là ngày phát động toàn dân tuân thủ pháp luật mà còn là một sự kiện chính trị, pháp lý có ý nghĩa nhân văn, ý nghĩa xã hội sâu sắc.

Trên thế giới, hiện có nhiều nước tổ chức Ngày Pháp luật hay “Ngày Hiến pháp” như một ngày hội để “thượng tôn pháp luật”, tôn vinh Hiến pháp - đạo luật gốc của mỗi quốc gia. Trong ngày này, các luật gia, luật sư và các Hiệp hội nghề nghiệp về luật tổ chức nhiều hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật trong cộng đồng với mục đích tăng cường nhận thức của mọi tầng lớp trong xã hội về vị trí, vai trò tối thượng, không thể thay thế của Hiến pháp, pháp luật trong đời sống kinh tế, chính trị, xã hội, đặc biệt là về các giá trị tự do, dân chủ, công lý, công bằng.

Đối với công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, quy định về Ngày Pháp luật cũng là một trong những chế định quan trọng đặt tiền đề cho việc đổi mới tổ chức thực hiện công tác này. Ngày pháp luật được tổ chức hàng năm nhằm tạo bước phát triển mới trong việc nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật - một bộ phận của công tác giáo dục chính trị tư tưởng và là nhiệm vụ thường xuyên của toàn bộ hệ thống chính trị, các cấp, các ngành với mục tiêu cuối cùng là hỗ trợ và tạo điều kiện để mọi cá nhân, tổ chức biết sử dụng pháp luật làm phương tiện, công cụ bảo vệ quyền lợi và lợi ích hợp pháp của mình, của Nhà nước và xã hội.

Trường Đại học An Giang đã có Kế hoạch số 153/KH-ĐHAG ngày 03/10/2016 tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Viện Nam như:

a) Xây dựng các chuyên trang, chuyên mục, đăng tin bài, ảnh và các hình thức phù hợp khác về Ngày Pháp luật, về Hiến pháp, pháp luật trên các phương tiện thông tin (website, bảng tin ảnh của Trường).

b) Thực hiện các hoạt động tuyên truyền cổ động trực quan về Ngày Pháp luật, chủ đề về ngày Pháp luật năm 2016 qua hệ thống áp phích, băng rôn khẩu hiệu.

c) Tổ chức phổ biến pháp luật thông qua các hình thức hội nghị phổ biến chuyên đề pháp luật cho viên chức, sinh viên toàn Trường; tổ chức tọa đàm về Bộ luật dân sự do Trường Đại học An Giang phối hợp với Sở Tư pháp tỉnh An Giang; cung cấp tài liệu về văn bản pháp luật mới, trọng tâm cần tuyên truyền qua email để các Trưởng đơn vị phổ biến cho viên chức qua các cuộc họp đơn vị định kỳ; tổ chức cho viên chức, sinh viên tham gia cuộc thi tìm hiểu về pháp luật dân sự; tăng cường các hoạt động tư vấn về pháp luật, trợ giúp pháp lý…

ThS. Trần Minh Tâm - Phòng Thanh tra Pháp chế